top of page

İŞTE COVID-19 İLE MÜCADELE İÇİN GELİŞTİRİLMEKTE OLAN İLAÇLAR, AŞILAR VE TEDAVİLER

*Her ne kadar bir aşının oluşması bir yıldan uzun sürecek olsa da araştırmacılar sağlık sisteminin üzerindeki aşırı yükü azaltmaya yardımcı olmak için ilaçlar ve terapiler üzerinde çalışıyor. *Şu an, tüm dünyada geliştirme aşamasında olan 70’ten fazla aşı adayı bulunmakta. *En umut verici ilaçların, terapilerin ve aşıların 20 tanesi burada ele alındı. Dünyanın büyük bir bölümünde karantina yaşanırken, Çin'de ilk kez geçen yılın sonunda tespit edilen yeni koronavirüs SARS-CoV-2'nin yayılması bazı yerlerde yavaşlamaya başlıyor. 19 Nisan itibariyle, virüsün neden olduğu hastalık olan COVID-19 tarafından 2.4 milyon kişi enfekte olmuş ve 165.000 kişi ölmüş bulunmaktadır. Güvenilir ve etkili bir aşı hala 1 yıldan uzakken araştırmacılar var olan ilaçların ve ilaç dışı terapilerin yeni kullanılışlarını bulmak ve hali hazırda klinik araştırma aşamasında bulunan umut verici deneysel ilaçları test etmek için acele ediyor. Orta derecede etkili tedaviler veya kombinasyonlar bile, hastaneler ve yoğun bakım ünitelerindeki ezici talebi önemli ölçüde azaltabilir ve yeni patojenin popülasyonlara ve sağlık sistemlerine gösterdiği riskin doğasını değiştirebilir. Yeni ilaçlar, yeni teşhisler, antikor testleri, hasta ve temas izleme teknolojileri, hastalık gözetimi ve diğer erken uyarı araçlarıyla birlikte, küresel pandeminin beklenen bir sonraki dalgasının birincisi kadar kötü olması engellenebilir. Tüm dünyada 70’ten fazla aşı adayı geliştirilmekte ve bunların en az beşi insanlar üzerinde ön test aşamasındadır. İşte geliştirilmekte olan bazı ilaçlar, aşılar ve diğer terapiler:

1.GILEAD SCIENCES: REMDESIVIR Tip: İlaç Durum: Deneysel olarak yeniden tasarlandı Erken Sonuçlar: 0-3 ay Başlangıçta Solunum Sinsityal Virüsü (RSV) de dahil olmak üzere RNA virüsleriyle mücadele etmek için geliştirilmiş bir antiviral ilaçtır. Çin, Avrupa ve ABD’de Nisan 2020 de beklenen iki Çin testinin ön sonuçları ile birlikte en az 13 test devam ediyor. WHO tarafından şubat ayında yapılan bir değerlendirmede bu ilaç COVID-19 ile mücadelede en umut verici aday olarak belirlendi. Uyarılar: İlk verilerin ciddi COVID-19 olan hastaların çalışmalarından gelmesi beklenmektedir. Antiviraller; hastalar daha sağlıklı olduğunda daha iyi çalıştığından, sonuçlar sınırlı etkinlik gösterebilir.

2. HIDROKSIKLOROKIN / KLOROKIN Tip: İlaç

Durum: Yeniden tasarım Erken Sonuçlar: 0-3 ay Sıtma ilacının antiviral aktiviteye sahip olduğuna inanılıyor. In vitro bir deneyde hücrelere SARS-CoV-2 girişinin engellendiği görüldü. Fransız bilim adamlarının yaptığı küçük bir çalışmada bazı COVID-19’lu hastalar iyileşme gösterdi fakat bunun ilacın etkisi olup olmadığını bilinemiyordu. Nisan ayında yayınlanan sonuçlar; Fransa ve Çin’de yapılan bir çalışmada ilaçla tedavi edilen hastalarda hiçbir fayda bulunamadı. Dünyada onlarca klinik çalışma devam etmektedir.

3.ROCHE: ACTEMRA (TOCILIZUMAB) Tip: İlaç Durum: Yeniden tasarım Erken Sonuçlar: 0-3 ay Romatoid artrit için ve ayrıca kanser hastalarında bağışıklığın aşırı tepkisi olan"sitokin fırtınası'nın tedavisi için onaylanmış monoklonal antikordur. Çin, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nde on beş tescilli çalışmada, tek başına veya diğer tedavilere birlikte COVID-19 hastaları üzerinde test ediliyor. Bir Fransız çalışması, ilerlemiş veya metastatik kanserli hastalarda COVID-19’un 28 günlük etkilerine bakılıyor.

4. SANOFI, REGENERON İLAÇ: KEVZARA (SARİLUMAB) Tip: İlaç Durum: Başka bir amaca uygun hale getirildi Erken sonuçlar: 0-3 ay Monoklonal antikorlar, inflamatuar artrit için ve ciddi COVID-19 hastalarında sitokin fırtınası immün yanıtını hedeflemek için onaylandı. Regeneron'un bilim şefi, “Etkililik hakkındaki ilk veriler nisan sonuna kadar gelebilir” dedi.

5. NOVARTIS, INCYTE: JAKAVİ (RUXOLİTİNİB) Tip: İlaç Durum: Başka bir amaca uygun hale getirildi Erken sonuçlar: 0-3 ay İltihap ve otoimmün hastalıkları tedavi etmek ve atopik dermatit için krem olarak geliştirildi. Kanada ve Meksika'da olmak üzere birer deneme yaparak,sitokin fırtınası immün cevabı ile ilişkili ağır solunum semptomları olan COVID-19'lu hastalarda ilacı test edecek. İlk sonuçlar 2020 haziranına kadar bekleniyor. Novartis, 7 Nisan'da Amerika Birleşik Devletleri'nde şiddetli/çok şiddetli COVID-19 hastalığında kullanılmak üzere yönetilen bir erişim programı oluşturdu.

6. MODERNA/NIAID: MRNA 1273 Tip: Aşı Durum: Deneysel Erken sonuçlar: 0-3 ay Bir lipit nanopartikül içinde kapsüllenmiş SARS-CoV-2'nin aniden yükselen proteinini kodlayan haberci-RNA (mRNA) ile yapılan RNA aşısıdır. Amerikada 3 farklı konumdaki 18-55 yaş arası 45 kişili faz-1 denemesi aşının koruyuculuğunu ölçecek ve neden olduğu immün yanıt hakkında erken veri sağlayacaktır. Denemenin 1 Haziran 2020'de tamamlanmış olması bekleniyor.

7. İYİLEŞTİRİCİ PLAZMA Tip: İlaçsız terapi. Erken sonuçlar: 0-3 Ay Sağlığına kavuşmuş COVID-19 hastalarından alınan kan plazması, içerdiği taze yapılmış antikorların virüsle savaşmaya yardımcı olması ümidiyle, COVID-19 ile halihazırda enfekte olan kişilere transfüze edilir. Yöntem 100 yıldan uzun bir süredir kullanılmaktadır ve çok az hasar veya yan etki riski taşımaktadır. Küçük vaka çalışmaları virüs seviyelerinin düşürülmesine yardımcı olabileceğini göstermektedir. Çin, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nde bu fayda için daha güç

lü kanıt toplamak amacıyla kontrollü denemelerini sürmektedir. Çin'de şiddetli hastalığı olan 10 hasta üzerinde yapılan bir çalışmadan Nisan ayında yayınlanan sonuçların da gösterdiği üzere tedavi almayan benzer hastalara göre bu tedaviyi alan hastalarda önemli bir iyileşme görülmüştür. Uyarılar: Bu tedavi yöntemi hemen kullanılabilir ve halihazırda sınırlı kullanımda. Ancak iyileşmiş hastalardan plazma temini tüm ihtiyaçları karşılamak için yeterli olmayabilir. İyileşmiş hastaların ileri çalışmaları, herkesin donör olmak için yeterince yüksek seviyelerde nötralize edici antikorlar da dahil olmak üzere enfeksiyona tam bir bağışıklık tepkisi üretip üretmediğini belirlemelidir.

8. ABBVIE: KALETRA (LOPİNAVİR / RİTONAVİR) Tip: İlaç


Durum: Yeniden üretildi Erken sonuçlar: 0-3 Ay Kaletra, HIV enfeksiyonlarını tedavi etmek ve önlemek için kullanılan antiviral kombinasyondur. Dünya çapında yirmiden fazla deneme; ilacı, COVID-19 tedavisi veya doğrulanmış bir vaka ile yüksek riskli yakın teması olan insanlar için maruziyet sonrası profilaksi olarak test etmektedir.İlk sonuçlar Mayıs 2020 gibi kısa bir süre içinde beklenmektedir. Uyarılar: Çin'de yapılan randomize kontrollü bir çalışma Mart ayında 199 hasta arasında viral yük veya 28 günlük mortalite açısından hiçbir farklılık göstermeyen sonuçlar yayınladı. İlacı alan hastalarda klinik iyileşme için medyan süre bir gün daha kısaydı. Bununla birlikte, aynı araştırmacılar - Wuhan'daki Jinyintan Hastanesi'ndeki doktorlar- Nisan ayında Kaletra'nın ve ikinci bir ilaç olan bizmut potasyum sitratın, tedavi ettikleri bazı COVID-19 hastalarına yardımcı olduğuna inandıklarını söylediler.

9. CHONGQING HALK SAĞLIĞI TIP MERKEZİ, CHONGQING SIDEMU BİYOTEKNOLOJİ TEKNOLOJİ CO., LTD: NKG2D-ACE2 CAR-NK HÜCRELERİ


Tip: İlaçsız terapi Durum: Deneysel Erken sonuçlar: 0-3 Ay Bağışıklık sisteminin doğal öldürücü (NK) hücreleri için NKG2D reseptörü, koronavirüsün insan hücrelerine girmek için kullandığı ACE-2 reseptörü ile eşleştirildi. 90 hastada yapılan çok merkezli bir Faz 1/2 çalışması, bu hücre tedavisinin SARS-CoV-2 virüsünün hücrelere girmesini ve çoğ


almasını engelleyip engellemediğini test ediyor ve ciddi veya kritik COVID-19 pnömonisi olan hastalarda 28 gün boyunca etkinliğe bakılacak.

10. NOVAVAX: NVX-COV2373 Türü: Aşı Durum: Deneysel


Erken sonuçlar: 0-3 Ay Novavax, Matrix-M destekleyicisinin aşı adayı ile - NVX-CoV2373 - bağışıklık tepkilerini arttırmak için kullanılacağını söyledi. Şirkete göre, 130 yetişkinin denemelerinin Mayıs ayı ortasında başlaması bekleniyor. Uyarılar: Hayvan testlerinde güçlü immünojenisite mevcut ancak insanlarda kaynağı sınırlandıracak iki doz gerektirebilir.



11. APEIRON BİYOLOJİ: RHACE2 APN01 Tip: İlaç Durum: Deneysel Erken sonuçlar: 3-6 Ay Rekombinant İnsan Anjiyotensin Dönüştürücü Enzim 2 (rhACE2); ALI (Akut Akciğer


Hasarı) ve PAH (Pulmonal Arteriyel Hipertansiyon) da Faz-2 klinik gelişimi altındadır.Yeni koronavirüsün hücrelere girmek için kullandığı insan proteininin bu sentetik versiyonun, COVID-19 hastalarında viral girişi engelleyip engelleyemeyeceği ve viral replikasyonu, ölümleri ve mekanik ventilasyon ihtiyacını azaltıp azaltamayacağını görmek için Avusturya'da test edilmektedir. 2 Nisan'da açıklanan deneylerin ön sonuçlarının Eylül 2020'de olması bekleniyor.

12. SHENZHEN GENO-İMMÜN TIBBİ ENSTİTÜ: LENTİVİRAL MİNİGEN AŞILARI (LV-SMENP) Türü: Aşı Durum: Deneysel


Erken sonuçlar: 3-6 Ay Viral antijenleri kodlayan tasarlanmış minigenler; dendritik ve T hücrelerini enfekte etmek için tasarlanmış lentiviral vektörlerdir. Çin'in Shenzen kentindeki 100 yetişkinde denenen aşı çalışmalarının 31 Temmuz 2020'ye kadar tamamlanması bekleniyor.

13. MURDOCH ÇOCUK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ; UMC UTRECHT: BCG TÜBERKÜLOZ AŞISI Türü: Aşı Durum: Yeniden üretildi


Erken sonuçlar: 3-6 Ay Bacillus Calmette-Guérin tüberküloz aşısı, geniş bir doğuştan gelen bağışıklık sistemi tepkisine neden olur. Aşısının, diğer solunum yolu patojenleri ile enfeksiyona veya ciddi hastalıklara karşı koruduğu gösterilmiştir. Avustralya ve Hollanda'daki büyük denemeler, BCG'nin sağlık çalışanlarında ve yaşlılarda bağışıklık savunmasını revize etmek için kullanılmasının COVID-19 dahil solunum hastalıklarını, ciddi hastalıkları ve ölümleri azaltıp azaltmadığını test ediyor. Almanya'daki Max Planck Enstitüsü tarafından bir TB aşısı adayı VPM1002'nin kullanıldığı iki deneme daha var.

14. INOVIO İLAÇ, EPİDEMİK HAZIRLIK YENİLİKLERİ (CEPI) İÇİN KÖMÜR: INO-4800


Türü: Aşı Durum: Deneysel Erken sonuçlar: 3-6 Ay DNA plazmid aşısı, yama tarzı bir elektroporasyon cihazı ile deriye verilir. Şirket, 3 Nisan'da başlatılan bir klinik denemenin yaz sonuna kadar ön veri verebileceğini, ek çalışmalar ve acil kullanım için yıl sonuna kadar 1 milyon doz üretilebileceğini söyledi.

15.AARHUS ÜNİVERSİTESİ, DENMARK: CAMOSTAT MESİLAT Tip: İlaç


Durum: Var olan ilaç yeni bir amaçla kullanılıyor Erken sonuç: 6-12 Ay


Proteaz inhibitör, Japonya ve Güney Kore’de kronik pankreatit tedavisi için kullanılmaktadır. İn vitro deneylere göre Sars-Cov-2’nin insan hücrelerine girişinde kullandığı mekanizmayı engelliyor. 18-110 yaşları arasındaki tahmini 180 COVID-19 hastası, hastalık şiddeti ve mortalitesindeki 30 günlük değişikliklerin incelenebileceği bir faz-2 denemesi için Danimarka’da 9 konumda toplandılar. Sonuçlar Aralık 2020’ye kadar bekleniyor. Tokyo Üniversitesi ayrıca, Camostat Mesilat ve ilgili bir ilaç olan Nafamostat Mesilat için en erken Nisan 2020’de başlayacak deneme planlarını duyurdular.


16.INFLARX: IFX-1 Tip: İlaç Durum: Deneysel Erken sonuç: 6-12 Ay


Monoklonal antikor hedeflemesi kompleman aktivasyon ürünü C5a’dır. İltihap mekanizmasını bloke etmek için tasarlanan ilaç Hidradenitis Suppurativa, ANCA ile ilişkili vaskülit ve Pyoderma Gangrenosum için klinik çalışmalarda da bulunmaktadır. Mayıs başında, şiddetli COVID-19 zatürreli hastalarda IFX-1 test edilmeye başlandı. Ön sonuçları Ekim 2020’de bekleniyor.

17.BİYOTEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ: AD5-NCOV Tip: Aşı Durum: Deneysel Erken sonuçlar: 6-12 Ay Çoğalmayan viral vektör. Wuhan, Çin’deki 18-60 yaşlarındaki 108 kişiye yapılan tek mer


kezli bir faz-1 çalışması, vektör olarak başka bir solunum virüsü olan adenovirüs kullanan rekombinant bir aşı tarafından üretilen güvenlik ve bağışıklık tepkilerini test etmeye başladı. 12 Nisan’da, plaseboya karşı değişen dozları test etmek için 500 katılımcıyla randomize kontrollü bir faz-2 denemesi başlatıldı. Faz- 1’in tamamlanması Aralık 2020’nin sonlarında ve Faz-2 sonuçlarının Ocak 2021’de yayınlanması beklenmektedir.





18. IMPERIAL COLLEGE LONDON: ASPİRİN, CLOPİDOGREL, RİVAROXABAN, ATORVASTATİN, OMEPRAZOLE Bazı hastalarda COVID-19 şiddetini ve invaziv kritik bakıma ihtiyaç duyma olasılığını


arttıran kalp kasına doğrudan zarar gelmesini önlemek için kardiyoprotektif ilaçların denenmesi. Tamamlanış tarihi 30 Mart 2021 olan belirlenen çalışmalar Birleşik Krallık'ta üç binden fazla hastayı kapsayacak.

19. OXFORD ÜNİVERSİTESİ : CHADOX1 Tip: Aşı Durum: Deneysel


Erken sonuçlar: 12-18 Ay Kopyalamayan Şempanze Adenovirüs Vektörü. Faz 1-2 denemeleri Birleşik Krallık'taki dört merkezde 18-55 yaş arası 510 kişi ile olucak. Çalışma aşının 1 veya 2 dozunun immünojenitesini ve koruyuculuğunu test edecektir ve Mayıs 2021'de sonuçlanması beklenmektedir.

20. SEROLOGY / ANTİKOR TESTİ Tip: Test Durum: Deneysel Erken sonuçlar: 0-12 ay Hükümetler ve akademik gruplar bir insanın semptom göstersin veya göste


rmeksizin virüse maruz kaldığını gösteren antikorlar için kan testlerine başladı. Antikorların varlığı geçmiş enflasyonu gösterir ama ayrı olarak hali hazırdaki araştırmaların antikorların hangi tipi ve virüsü etkisiz hale getiren hangi konsantrasyonu yeni bir enfeksiyona karşı koruduğunu , bütün enfeksiyonların tam bir antikor cevabı üretip üretemeyeceğine ve korumanın ne kadar sürebileceğini bilmeye ihtiyaçları var. Antikorlar için geniş seroloji testi yakında pandeminin kapsamı ve dinamikleri hakkında daha geniş bir anlayış sağlayacak, hangi iyileşmiş hastaların yeniden enfeksiyona v


e ne kadar süreliğine bağışıklığa sahip olabileceğini belirlemeye yardımcı olacak ve ayrıca monoklonal antikor için şablon haline gelebilecek nötrleştirici antikorları bir aşı adayından istenen yanıtlar için terapilerin yanı sıra modelleri de tanımlamaya yardımcı olacaktır. Seroloji testlerinden elde edilen verilerin birkaç hafta içinde görünmeye başlaması bekleniyor. Uyarılar: Çin'deki COVID-19 hastalarına ilişkin erken veriler, çoğunun enfeksiyona yanıt olarak değişen miktarlarda antikor geliştirdiğini göstermektedir. Bir yayın öncesi rapor 175 hastadan alınan plazmayı analiz etti ve inflamasyon belirtisinin daha yüksek antikor titreleri ile ilişkili olduğunu ve genç hastaların büyük miktarlarda antikor üretme olasılığının daha düşük olduğunu buldu. Uzmanlar, iyileşmiş hastalarda yeniden enfeksiyon vakalarının, vücudu virüsü temizlememiş hastalarda daha fazla nüksettiğini düşünüyor. Hafif veya semptomsuz enfeksiyonların başarılı antikor tepkileri veya antikor koruması üretip üretmediğine dair veriler ise hala eksiktir.


Comments


bottom of page